Lại phát hiện một di tích có liên quan đến “Thiết Xung Thần Tướng” (Thánh Gióng)

Thành hoàng làng: Trương Chiêu Công

Thành hoàng làng: Trương Tuấn Công

     Yên Phong là một vùng đất văn hiến có rất nhiều làng cổ. Trong đó có trang Mẫn Xá, huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn nay là làng Mẫn Xã, xã Văn Môn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Từ bao đời nay người dân trang Mẫn Xá đã xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa với một chuỗi các đình đền, miếu điện linh thiêng thờ thần hoàng làng và các vị có công với làng nước. Đến nay, các thiết chế văn hóa và chuỗi đình đền của làng vẫn được các thế hệ người dân quan tâm bảo tồn và phát huy giá trị. Tiêu biểu là ngôi đình cổ nơi tôn thờ 2 vị thành hoàng làng: Trương Chiêu Công và Trương Tuấn Công là hai danh tướng thời Hùng Vương thứ 6 có công đánh thắng giặc Ân. Theo thần phả đang lưu giữ tại Đình làng Mẫn Xá ghi lại: Trương Chiêu Công và Trương Tuấn Công sinh ra ở trang Nham Lệnh, huyện Lương Giang, phủ Thiệu Thiên Châu Ái ( Thanh Hóa ngày nay) là con ông Trương Thọ, bà Hàn Thị Cúc – Ông làm nghề thầy thuốc gia truyền, từng 5 đời làm lương y. Một nhà phúc hậu, giàu có dư giả. Vợ chồng ông một lòng tích góp làm việc thiện. Khi ông Trương đã hơn 50 tuổi, bà hơn 40 tuổi vẫn chưa có dấu hiệu có con. Ông bà lập đàn chạy cầu, khấn nhiều ngày. Sau đó bà có thai, ngày 10 tháng 3 năm Đinh Mùi bà sinh ra một bọc 2 con trai, cả hai đều khôi ngô tuấn tú. Được 3 tháng đặt tên người anh là Trương Chiêu, người em là Trương Tuấn. Sáu năm sau bà cụ mất, cụ ông đi bước nữa với bà họ Phạm và sinh ra thêm được một người con trai và một cô con gái. Hai ông Trương Chiêu và Trương Tuấn càng lớn càng có nhiều tài năng dị thuật giúp đỡ dân làng, được dân làng ngày càng quý mến, do vậy mà người dì ghẻ đem lòng ghen ghét lập mưu ám hại. Hai ông biết được điều chẳng lành ấy đã trốn đến ở cùng với người chú họ đang sinh sống tại quê vợ trang Mẫn Xá, huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn. Hai ông lớn lên trưởng thành và mang tài năng giúp dân trong vùng chống thiên tai, trị dịch bệnh được triều đình phong chức: Tham nghị triều chính cho Trương Chiêu, Thái bộc sĩ vương cho Trương Tuấn. Khi Triều Nội Minh (Trung Quốc) có giặc Vua Nội Minh cầu viện, Vua Hùng lại phong cho 2 ông là: Thái Bảo đại tướng quân Trương Chiêu, tham tri bộ binh Trương Tuấn và sai hai ông đem 10 vạn quân sang giúp Nội Minh dẹp giặc, giặc tan 2 ông được Vua Nội Minh phong chức: Lưu Thủ Nội Minh đại tướng trấn thủ Lưỡng Quảng (Quảng Đông và Quảng Tây Trung Quốc ngày nay). Ba năm sau khi nước ta có giặc Ân sang xâm lược.Vua Hùng lại phong cho Trương Chiêu là Chiêu Ứng đại vương, Trương Tuấn là Nội minh đại vương đem quân trấn thủ ở huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn chặn giặc. Sau nhiều trận giao tranh không phân thắng bại thì ở làng Phù Đổng xuất hiện “Thiết Xung thần tướng”  (Thánh Gióng) được vua ban ngựa sắt, giáp sắt, roi sắt đi đánh giặc Ân. Hai ông đã làm Tướng tả, hữu cùng “Thiết Xung thần tướng” đánh tan giặc Ân. Thắng giặc Thần tướng cưỡi ngựa sắt bay về trời ở đỉnh núi Ninh Sóc còn 2 ông đem quân về triều. Hai năm sau phía Nam có giặc Ô Lý đánh chiếm Châu Hoan (Nghệ An ngày nay). Hai ông được Vua cử đi dẹp giặc, giặc tan, trên đường trở về đến núi Dũng Quyết - huyện Nghi Xuân Châu Hoan. Hai ông bay về trời – hôm đó là ngày mùng 5 tháng 10 Âm lịch. Vua Hùng vô cùng thương tiếc phong cho hai ông là  “ Thượng đẳng Phúc Thần” chuẩn cho 8 giáp Trang Mẫn Xá làm Hộ Nhi Hương thờ phụng và hai ông trở thành  “Thần Hoàng”  làng Mẫn Xá.  Câu chuyện về hai vị Thần Hoàng làng Mẫn Xá được Đông Các Đại Học Sỹ Nguyễn Bính phụng soạn năm Tự Đức thứ 11 ngày 01 tháng 5 rất chi tiết, đầy đủ trong 23 trang chép tay do cụ Đặng Tuấn Sửu ( Phú Mẫn - TT Chờ - Yên Phong) dịch sang quốc ngữ tháng 10 năm 1995. Đọc và nghiên cứu 23 trang Thần phả làng Mẫn Xá ta thấy:

      - Đời Hùng Vương thứ 6 nước ta bị giặc Ân đem quân sang xâm lược, trang Mẫn Xá huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, có 2 vị Thần tướng làm tả, hữu tướng quân cho “Thiết Xung Thần tướng”  (Thánh gióng) đánh bại giặc Ân.

      - Thần phả đình làng Trang Mẫn Xá là di tích lịch sử, dấu tích góp phần làm phong phú thêm, đầy đủ thêm cho vùng đất Vũ Ninh – Kinh Bắc xưa có nhiều dấu tích lịch sử phù hợp với Quốc sử và Di cảo của Tổ tiên họ Dương.

      - Đại Việt Sử ký toàn thư chép: “ Đời Hùng Vương thứ 6, Hương Phù Đổng bộ Vũ Ninh, có ông nhà giàu, sinh một con trai. Khi hơn 3 tuổi, ăn uống béo lớn nhưng không biết nói, cười. Vừa gặp nước có giặc lấn, vua sai đi tìm người có thể đánh lui được giặc. Ngày hôm ấy, đứa trẻ bỗng nói được, bảo mẹ ra mời Thiên xứ vào nói: Xin cho một thanh gươm sắt, một con ngựa sắt thì vua không còn lo gì nữa… Dẹp giặc xong đứa trẻ phi ngựa bay lên trời đi mất. Vua sai sửa sang chỗ vườn nhà của đứa trẻ để xây lập miếu thờ. Đến sau Lý Thái Tổ phong làm “Xung Thiên Thần Vương” ( Miếu thờ ở bên cạnh chùa Kiếu Sơ làng Phù Đổng ) ”.    

      - Dương tộc Kỷ sử chép: “ Cụ Thượng Thượng tổ Dương Minh Thắng là con cháu dòng dõi lâu đời của cụ Tổ Dương Minh Tiết sinh quán tại bộ Phong Châu, huyện Bạch Hạc, phủ Vĩnh Tường, tỉnh Phú Thọ. Đến đời Hùng Vương thứ 6, cụ làm quan Lạc tướng của Vua Hùng. Vua Hùng sai đem quân sang bộ Vũ Ninh dẹp giặc Ân. Giặc tan, Vua lệnh cho cụ ở lại bộ Vũ Ninh lập doanh trại, đóng chốt bảo vệ lãnh thổ Tổ quốc lâu dài”.

      - Theo truyền thuyết làng Đồng Kỵ - Từ Sơn – Bắc Ninh: “ Trước khi có giặc Ân đến bộ Vũ Ninh ở đây đã có tướng Thiên Cương đánh giặc Xích Quỷ (giặc mũi đỏ) nhưng đến giặc Ân sang xâm lược thì triều đình phải cử Lạc tướng Dương Minh Thắng về đánh giặc Ân mà trên đất Đồng Kỵ ngày nay vẫn còn dấu tích: “Hội pháo Đồng Kỵ có từ thời Dương Minh Thắng đốt pháo làm hiệu lệnhđánh giặc Ân” và ở đền cổ của làng còn câu đối  “Tiền phạt Quỷ hậu phá Ân hằng hằng duy liệt – Cổ sinh từ Kim Thanh miếu trạc trạc quyết linh”.

      - Tại đình làng Hà Hương và Hà Lỗ (xưa là trang Hà Lỗ). Thần sử ghi “Thành Hoàng làng là Minh Công – Dực Công, đã có công giúp Thánh Gióng đánh giặc Ân và Thánh Gióng có tên là Thiết Xung, sinh ra ở một gia đình họ Dương ”. Theo truyền thuyết Thiết Xung là có thật nhưng tướng Dương Minh Thắng đã thánh hóa để tạo uy linh, tập hợp lực lượng đánh thắng giặc Ân.

      - Truyền thuyết “ Thánh Gióng” là câu chuyện dân gian truyền  miệng nhưng phản ánh một sự thật lịch sử thời Hùng Vương thứ 6 có một “Thiết Xung Thần tướng” đã tập hợp được nhiều tướng tài, sĩ giỏi đánh thắng giặc Ân xâm lược, bảo vệ đất nước.

      - Từ những tư liệu lịch sử đã trình bày trên một vấn đề đặt ra là: “Thiết Xung Thần tướng” là nhân vật được dân gian thần thánh hóa thành truyền thuyết, một con người có thực ở thời Vua Hùng thứ 6, đã có công đánh thắng giặc Ân bảo vệ đất nước.

                                                                                     Bắc Ninh, tháng 6 năm 2017

                                                                                        Ths. Dương Đức Quảng

* Tài liệu tham khảo:

      - Đại việt sử ký toàn thư.

      Nghiên cứu Lịch sử Dòng họ - NXB Đại học quốc gia TP.HCM.

      - Dương tộc Kỷ Sử - Quyển 1 – HĐHDVN biên soạn.

      Đình đền tướng quốc “ Quốc tướng Linh từ” làng Mẫn Xá, xã Văn Môn, huyện Yên Phong, Bắc Ninh.

      Tìm hiểu thần tích và truyền thuyết các nơi thờ Hùng Vương thứ 6 tại Yên Phong, Bắc Ninh- PGS.TS. Dương Văn Tiển.

      Tìm hiểu thần tích trang Hà Lỗ - Đông Anh Quang Minh – Kinh Bắc: Dương Văn Gia- CT HĐHD Đông Anh – Quang Minh.

 

 

Bài viết liên quan