Nghệ nhân Dương Ngọc Thắng làm “sống động” làng nghề đúc đồng Phước Kiều – Đà Nẵng

Gắn bó cả đời với làng đúc đồng trăm năm tuổi Phước Kiều, xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, nay là xã Điện Phương thành phố Đà Nẵng Nghệ nhân ưu tú Dương Ngọc Thắng không chỉ miệt mài giữ gìn nghề truyền thống, mà còn nâng tầm tên tuổi làng nghề bằng những tác phẩm đạt kỷ lục Quốc gia. Ở tuổi 73, hằng ngày ông vẫn đều đặn cùng những thợ lành nghề thổi lửa lò đồng.

Nghệ nhân ưu tú Dương Ngọc Thắng  sinh ra trong một gia đình ba thế hệ sống bằng nghề đúc đồng tại làng Phước Kiều, xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn, Quảng Nam (cũ). Ông được biết đến là một trong những người nỗ lực “giữ lửa” làng nghề qua bao bể dâu, thời cuộc.

Ông Thắng chia sẻ, sau thời gian được tín nhiệm bầu làm chủ nhiệm Hợp tác xã (HTX) đúc đồng Phước Kiều, năm 2000, để mở hướng đi riêng cho mình cũng như xây dựng thương hiệu cho làng nghề, ông quyết định thành lập doanh nghiệp riêng. Ông Thắng chuyên  chế tác những sản phẩm lưu niệm bằng đồng và tự tay mang đi tiếp thị tại các khách sạn, nhà hàng, khu du lịch dọc miền Trung

Chọn lối đi riêng thì thường kèm theo điều tiếng, nhưng tôi không để tâm, chỉ cần cái tên làng Phước Kiều được gợi nhắc nhiều hơn, là giữ gìn tiếng quý của làng rồi. Nhiều người trước đó từng phản đối quyết liệt, nhưng sau này họ đã quay lại, bắt tay làm ăn với mình, góp phần đưa thương hiệu đồng Phước Kiều vươn xa”, nghệ nhân Dương Ngọc Thắng chia sẻ.

Công ty cũng đã đúc thành công chiếc đồng hồ nước bằng đồng cao 2,5m với tổng trọng lượng 500kg; 12 con giáp cung hoàng đạo; nồi lư đồng kỷ lục. Những sản phẩm có một không hai này làm lên tên tuổi cho đồng Phước Kiều

Chuông đồng “Đại hồng chung” nặng gần 2 tấn và được đặt tại Nghĩa trang liệt sĩ thị xã Điện Bàn, Quảng Nam ( cũ)

 

Nghệ nhân ưu tú Dương Ngọc Thắng dành phần lớn cuộc đời mình để khơi dậy, phát triển làng nghề đúc đồng Phước Kiều

Dẫn chúng tôi đi thăm cơ sở sản xuất của mình, Nghệ nhân ưu tú Dương Ngọc Thắng chỉ vào những sản phẩm trưng bày trên kệ và kể bằng giọng đầy tự hào. Từ các vật dụng thờ cúng như đèn đồng, lư hương, mâm đồng khắc cá chép vượt vũ môn đến những nhạc cụ truyền thống như chiêng, cồng, mã la. Mỗi sản phẩm đều được chế tác thủ công tỉ mỉ, mang dấu ấn riêng, thể hiện chiều sâu văn hóa và bản sắc dân tộc.

Theo ông Thắng, để làm ra một chiếc cồng chuẩn, không chỉ cần đôi bàn tay khéo léo mà còn cần đôi tai tinh tường. Việc thẩm âm đòi hỏi nghệ nhân phải có kinh nghiệm và cảm âm tốt để điều chỉnh độ dày, độ cong sao cho tiếng vang ra vừa đúng sắc âm mà người đặt hàng yêu cầu.

“Có những chiếc chiêng dành riêng cho người Ê Đê, Ba Na hay Gia Rai, mỗi vùng miền đều có sự khác nhau trong âm thanh cồng, chiêng. Không thể nào lấy một âm chiêng ở Tây Nguyên mà mang vào miền Trung sử dụng được, nó sẽ sai cả về cảm xúc lẫn giá trị nghi lễ”, ông Thắng chia sẻ.

Đối với ông, đúc đồng không đơn thuần là nghề kiếm sống mà còn là cách để giữ gìn linh hồn văn hóa dân tộc. Chính vì thế, ông luôn dành sự tâm huyết cho những tác phẩm mang tính biểu tượng và nhiều sản phẩm đã được chứng nhận kỷ lục Việt Nam như: mặt trống đồng có đường kính hơn 1m, dày 20cm; cặp súng thần công theo nguyên mẫu triều Nguyễn; đồng hồ nước bằng đồng cao 2,5m hay nồi lư đồng nặng tới 1.500 tấn…

Khẩu pháo khổng lồ- sản phẩm từ cơ sở đúc đồng của Nghệ nhân Dương Ngọc Thắng

Bằng hướng đi riêng, cùng những sản phẩm độc đáo không chỉ phục vụ cho việc thờ cúng, chùa chiền, mà còn đi sâu vào lĩnh vực trang trí, cơ sở đúc đồng của ông Thắng đã thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Thị trường của công ty ông, không chỉ ở trong nước mà đã có nhiều đơn đặt hàng từ các nhà hàng, khách sạn lớn ở các quốc gia như Anh, Úc, Canada…

Không chỉ dừng lại ở việc làm nghề và kinh doanh, ông Thắng còn dành nhiều thời gian để truyền nghề cho lớp trẻ. Tại xưởng đúc của ông, có khoảng 15 lao động thường xuyên làm việc, trong đó phần lớn là thanh niên địa phương. Ông trực tiếp hướng dẫn từng công đoạn, từ chọn đồng, nấu chảy, đổ khuôn đến mài bóng và thẩm âm.

“Nghề này cực nhọc, thu nhập không cao bằng các ngành nghề khác và cần thời gian học lâu. Nếu không có tâm thì rất khó giữ chân thợ trẻ”, ông Dương Ngọc Thắng chia sẻ.

Cơ sở đúc đồng của Nghệ nhân ưu tú Dương Ngọc Thắng đang tạo công ăn việc làm cho 15 lao động địa phương

Được biết, Nghệ nhân Dương Ngọc Thắng là một trong số ít nghệ nhân của làng đúc Phước Kiều không những sống được với nghề, mà ông còn đóng góp quan trọng trong việc nâng tinh hoa nghề lên một tầm cao mới, trở thành một trong những người đi đầu trong việc khôi phục, bảo tồn, phát triển thương hiệu đúc đồng Phước Kiều.

Với những đóng góp với nghề , năm 2016, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú. Đây là phần thưởng xứng đáng cho người đã suốt hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề đúc đồng, góp phần dựng xây lại tên tuổi làng nghề trong giai đoạn mới.

Dương Trang